سفرنامه عتبات عراق – قسمت 1

واقعیت هایی در زندگی انسان اتفاق می افتد که به قول برخی ها نیاز به برنامه ریزی ندارند و به قول برخی نیاز به برنامه ریزی و فراهم آوردن عوامل متعدد مادی و معنوی دارند اما علت تامه و نهایی آن در دست انسان نیست و بعضی هم معتقدند همه عوامل و شرایط را باید فراهم آورد تا اتفاقی بیفتد اما گویا همه آدم ها در برخی موارد به واقعیت هایی برخورد می کنند که ظاهراً خودشان عوامل قریبه آن را تهیه ندیده بودند که از آن با عناوینی چون خواست الهی یا دعوت ویژه تعبییر می کنند. هرچه باشد ،طلبه های قوچانی ماهیانه در روزهای جمعه دعای ندبه برگزار می کنند و مراسم اسفند 89 آنها در منزل دکتر محمود سامانی همسایه ما بود و به رسم رفاقت ما را هم دعوت کردند بعد از دعا خانم سامانی به خانم بنده می گوید ما تصمیم داریم به کربلا برویم شما نمی آیید؟ وقتی به منزل برگشتیم خانم به من گفت و من ماجرا را ازسامانی سؤال کردم ایشان فرمودند ما به صورت دسته جمعی چنین تصمیمی گرفتیم برنامه ریزی آن به دست آقای صادق گل زاده است من شب به آقا صادق که از دوستان قدیمی است و هم سن بنده دوران ورود به پیرمردی را می گذراند و هرگز به روی خودش نمی آورد، تماس گرفتم ایشان ضمن ابراز خوشحالی فرمودند سهمیه پر است اگر کسی منصرف شود شما به جای او می توانید بیائید ومن احساس کردم دیگر نمی شود. چند روز بعد گل زاده را در فروشگاه تلألو جمیل دیدم ایشان فرمود پاسپورت آقای سامانی گم شده است و ایشان اصرار داشت که آقای مهاجرنیا به جای من بیاید من عرض کردم اگرپاسپورتش گم شده او دیگر جایی ندارد که من به جایش بیایم آقا صادق هم همین تردید را داشت ولی به من گفت به سامانی بگو مکتوب اعلام انصراف و پیشنهاد جایگزینی  را اعلام کند من همان شب اتفاقی آقای سامانی را دیدم و مطلب را به او گفتم او فرمود فردا صبح خودم آنجا می روم و می گویم دو روز بعد او را دیدم فرمود فراموش کردم من هم عرض کردم شاید مصلحت نباشد شما خودتان را به زحمت نیاندازید و راستی راستی من ماجرا را رها کردم تا  زمانی که از حرم حضرت معصومه (س) بیرون می آمدم وآقا صادق تماس گرفت و گفت سامانی منصرف شده و نامه نوشته است وپنچ نفر جای خالی در کاروان وجود دارد . شما به آژانس مرجان گشت در خیابان عماریاسر مراجعه کنید آنجا رفتم برای اولین بار با یک مرد آرام و بی غل و غشی به نام احمد کریمی که جانباز دفاع مقدس است و یک پای او هم مصنوعی است برخورد کردم او و همکارش پشت میز دفترشان مشغول ثبت نام بودند و از من خواستند مدارک خاصی را بیاورم واز اینجا داستان یک اتفاق بزرگ  داشت رقم می خورد . به خانه آمدم و با خانواده هم صحبت کردم در همین روز از طریق پیام کوتاه به من خبر دادند اسم شما برای عمره مفرده در آمده است اگر موافق هستی با عدد 1 و اگر موافق نیستی با عدد 2 خبر بده بی درنگ عدد 1 را ارسال کردم و باز احساس کردم برخی از کشش ها نیاز به کوشش ندارند کفترهای حرم برای چینه ای که یک پیرزن با صفا با پول خودش می خرد و روی زمین می پاشد کوششی نمی کنند و چه خوش گفت آن عارف بالله ( تا نباشد از سوی معشوق کششی کوشش عاشق بیچاره به جائی نرسد) فردا برای ثبت نام باید به نزد آقای احمد کریمی می رفتم که دوباره با پیام کوتاه به من اطلاع دادند با در دست داشتن پاسپورت برای ثبت نام عمره مراجعه کنید . ثبت نام عتبات به پایان رسید و با کپی پاسپورت عمره را ثبت نام کردم اما فرصت واریز کردن مبلغ آن نشد زحمت آن را به آقای الماسی از دوستان دبیرخانه انجمن های علمی حوزه دادم و روز جمعه ساعت 13 به سمت اتوبوس های عتبات رفتیم سوار که شدیم برخی از همراهان را از قبل می شناختم  آقای کریمی رئیس و آقای گل زاده ریاست خودشان را اعلام کردند و بقیه دوستان هم یکی حاج آقای شورورزی بود که با خانواده و دو پسر گلشان  آمدو بودند حاج آقای رفیعی با خانواده و نازدانه اشان و حاج آقای سید جعفرجوادی که از دوستان قدیمی است با خانواده و آقا صادقشان و دو دختر گلشان وآقایان امینی و طالبی و گودرزی هم با خانواده بودند. همسفران خوبی بودند برای بهترین  سفری که تا آخرت  امتداد داشت به راه افتادیم . از قم تاکرمانشاه و از آنجا تا قصرشیرین شب شنبه را در قصرشیرین در هتل ژوان خوابیدیم

از خبرگزاری رسا

سه‌شنبه،۱۷ اسفند ۱۳۸۹

هم‌اندیشی مسؤولان و بازرسان انجمن‌های علمی حوزه برگزار می‌شود


حجت‌الاسلام محسن مهاجرنیا، مسؤول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا از برگزاری دومین نشست هم‌اندیشی مسؤولان، اعضای هیأت مدیره و بازرسان انجمن‌های علمی حوزه، 18 اسفندماه خبر داد.وی با بیان این‌که این مراسم از سوی دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه برگزار می‌شود، اظهار داشت: تأمل در چشم‌انداز پیش‌روی انجمن‌های علمی، آغاز برنامه پنج ساله نخست انجمن‌ها و مجموعه برنامه‌های سال آینده دستور کار دومین هم‌اندیشی مسؤولان و بازرسان انجمن‌های علمی حوزه است.مسؤول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه با اشاره به این‌که سال 90، آغاز برنامه پنج‌ساله نخست انجمن‌های علمی اعلام شده است، اظهار داشت: در این مراسم پیرامون برنامه آینده و همچنین برنامه‌های آتی انجمن‌های علمی به بحث و گفت‌وگو خواهیم نشست.وی در ادامه به دیدار مسؤولان انجمن‌های علمی با چند تن از مراجع تقلید اشاره کرد و گفت: در دیداری که با حضرات آیات ناصر مکارم شیرازی و لطف‌الله صافی گلپایگانی در این ماه برگزار شد، این مراجع تقلید از کارکرد انجمن‌های علمی استقبال خوبی داشتند.حجت‌الاسلام مهاجرنیا اضافه کرد: حضرت آیت‌الله صافی در این دیدار فرمودند که انجمن‌های علمی حوزه با یک تأخر پنجاه ساله‌ مواجه است و حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی هم با ابراز علاقه نسبت به فعالیت‌های انجمن‌های علمی، از این‌که مقداری دیر به سراغ ایشان رفته‌ایم، گلایه داشتند.مسؤول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه با اشاره به دیدار روز پنج‌شنبه انجمن‌های علمی با حضرت آیت‌الله وحید خراسانی، خاطرنشان کرد: انجمن‌های علمی آمادگی کامل دارد تا در زمینه‌های مختلف موضوع‌شناسی پیرامون اجتهاد و فقاهت، در کنار مراجع معظم تقلید، کمک حال و یاری‌رسان باشد.وی یادآور شد: در دومین هم‌اندیشی مسؤولان، اعضای هیأت مدیره و بازرسان انجمن‌های علمی حوزه پس از گفت‌وگوی علمی و جمع‌بندی نهایی پیرامون برنامه‌های آتی، حرکت نوینی را در سال 90 در مجموعه انجمن‌های علمی آغاز خواهیم کرد.حجت‌الاسلام مهاجرنیا با بیان این‌که در برنامه پنج ساله نخست بیش از پنجاه قالب فعالیت برای انجمن‌ها پیش‌بینی شدهاست، ابراز داشت: با شروع برنامه پنجم تحرک نوینی در فعالیت‌های انجمن‌ها به وجود خواهد آمد که از آغاز سال بعد شاهد آن خواهیم بود.وی با اشاره به برگزاری نخستین هم‌اندیشی مسؤولان و بازرسان انجمن‌های علمی که در ماه رمضان گذشته برگزار شد، افزود: طراحی رویکردهای نوین، زمینه‌سازی، طراحی و تصویب چشم‌انداز بیست ساله، تصویب برنامه پنج‌ساله، آیین‌نامه داخلی و بازنگری در مجموعه مقررات انجمن‌های علمی از اهداف نخستین هم‌اندیشی بود.مسؤول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه با بیان این‌که در نخستین هم‌اندیشی، سال 89 را سال تصویب و قانونمندی انجمن‌ها و سال 90 را سال توسعه و حرکت رو به جلوی انجمن‌ها اعلام شد، تصریح کرد: تمام فعالیت‌های انجمن‌های علمی در طول سال 89 به جز چند همایش ملی و بین‌المللی، تمرکز در حوزه‌های علمیه بود.وی رویکرد سال آینده انجمن‌های علمی را ورود به عرصه ملی و فراملی عنوان کرد و بیان داشت: انجمن‌های علمی حوزه در عرصه‌های مختلف اعم مسائل جهانی، مسائل جهان اسلام، مسائل بین‌المللی و گفت‌وگوی با متخصصان دیگر جوامع، پای به عرصه‌های جهانی خواهد گذاشت. حجت‌الاسلام مهاجرنیا از دیدار اعضای انجمن‌های علمی حوزه با مقام معظم رهبری، اوایل سال 90 خبر داد و با بیان این‌که یکی از برنامه‌های دومین هم‌اندیشی مسؤولان و بازرسان انجمن‌های علمی بررسی این موضوع است، گفت: اوایل سال آینده مجموعه دو هزار عضو انجمن‌های علمی به دیدار رهبر معظم انقلاب نائل می‌شوند.گفتنی است، دومین نشست هم‌اندیشی مسؤولان، اعضای هیأت مدیره و بازرسان انجمن‌های علمی حوزه، چهارشنبه 18 اسفندماه از ساعت 19 تا 21 در سالن همایش دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه به نشانی قم ـ بلوار جمهوری اسلامی ـ کوچه دوم ـ فرعی اول سمت چپ برگزار می‌شود. /920/ت302/ع

 

 

ازخبرگزاری مهر

تهران:۱۰:۵۱ ,  ۱۳۸۹/۱۲/۱۹

 

 

 

 

 


مهاجرنیا :

 

آزاداندیشی در حوزه مفقود است/ فقه سیاسی با علم سیاست تفاوت دارد

 

قم - خبرگزاری مهر: مسئول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم در سخنانی گفت: امروز شدیدا بحث آزاداندیشی در حوزه علمیه مفقود است.

 

به گزارش خبرنگار مهر در قم، حجت الاسلام محسن مهاجرنیا شامگاه چهارشنبه در نشست تخصصی چالشهای فقه سیاسی که در مرکز فقهی ائمه اطهار قم برگزار شد ، به نقد نظریه چالش‌های فقه سیاسی حجت الاسلام میراحمدی پرداخت و اضافه کرد: آزاداندیشی نیازمند شجاعت است که این محقق در نظریه خود به خوبی توانسته آن را مطرح کند.

وی با بیان اینکه برخی به محقق این اشکال را می‌گرفتند که چرا بی‌پرده و صریح به این بحث پرداخته ادامه داد: پایه آزاداندیشی این است که شبهه و اشکال خوب تقریر شود و خوب هم به آن جواب بدهیم.


مهاجرنیا در ادامه به نقد نظریه چالشهای سیاسی میراحمدی پرداخت و ابرازداشت: نشان دادن ۲۰ چالش در یک متن ممکن است این تصور را ایجاد کند که فقه دراداره جامعه ناتوان است لذا به هنگام طرح این شبهات خوب بود پاسخ در خوری به آن داده می ‌شد و دیدگاه‌های متعدد مطرح می‌شد.


چالشهای نظریه‌پرداز بیرون فقهی است


وی افزود: نوع شبهات و چالشهای گفته شده بیرون فقهی است و از سوی کسانی است که به فقه و ولایت فقیه و مدیریت سیاسی موجود اشکال داشته‌اند و نوعا ازسوی کسانی که با فقه مشکل دارند عنوان شده است.


مهاجرنیا با بیان اینکه ما خودمان هم کم اشکال به فقه نداریم و چالشهایی برای آن مطرح می‌کنیم، اضافه کرد: اما اشکالات ما بنیان برافکن نیست و موجب پویایی و کارآمدی بیشتر فقه می‌شود.


وی با مطرح کردن این سئوال که آیا فقه سیاسی می‌تواند بسیاری از نهادهایی که به وجود آمده‌اند را به لحاظ تئوری حمایت کند خاطرنشان کرد: بخشی از اشکالات از خودمان است و حتی در میان مراجع هم اشکالاتی مطرح می‌شود ولی ما معتقدیم که فقه تا انتهای بشریت متصدی اداره بشر است و این توانایی را دارد.

 

انفعال در پاسخ به چالش‌ها


مسئول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم تصریح داشت: تصور می‌شود نوعی انفعال در نظریه‌پردازی این محقق وجود داشته است و محقق تسلیم اشکالات شده است.

 

وی اضافه کرد: ما باید ماموریت فقه را تعریف کنیم و با توجه به ماموریت آن به اشکالات جواب دهیم موضوعی که بسیاری از منتقدان فقه سیاسی به آن توجه نکرده‌اند.


فقه سیاسی با علم سیاست متفاوت است


مهاجرنیا خاطرنشان کرد: فقه سیاسی با علم سیاست متفاوت است و علم سیاستی که امروز در دانشگاه‌ها مطرح می‌شودعلم سیاست غربی و تجربی است و با آن نمی‌توان فقه سیاسی را تبیین کرد.


وی ابرازداشت: علم سیاست تجربه غرب است و مسلمانان هیچ تجربه‌ای در این زمینه نداشته‌اند بنابراین نباید فقه سیاسی را با علم سیاست قیاس کنیم زیرا فقه سیاسی تجربه ما است که غربی‌ها ندارند.


فقه سیاسی را باید با خود سیاست قیاس کرد


مسئول دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم درادامه سخنانش تاکید کرد: لذا باید فقه سیاسی را با خود سیاست قیاس کرد و رابطه آنها را به دست آورد.


وی در خاتمه تاکید کرد: فقه برای اداره تمام بشریت البته با گرایش مومنانه آمده است منتهی بر مبانی خودش و نه بر مبنای علم سیاست غربی و فقه هم چنین ادعایی را با جدیت مطرح کرده است.


بیشتر اشکالات به فقه سیاسی، سیاسی است نه علمی


مهاجرنیا تاکیدکرد: عمده اشکالات به فقه سیاسی،علمی نیست و از سوی منتقدانی عنوان شده که کارآمدیهای نظام سیاسی موجود را زیر سئوال می‌برند.

 

ازدبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه

به گزارش خبرنگار واحد اطلاع‌رساني دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه دومين هم‌انديشي مسئولين انجمن‌هاي علمي حوزه روز چهارشنبه 89/12/18 در سالن همايش‌هاي دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه برگزار شد.

در اين هم‌انديشي كه برخي از مسئولين و اعضا انجمن‌ها و اعضاء دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه حضور داشتند حجت الاسلام والمسلمين مهاجرنيا ضمن عرض تشکر از شرکت کنندگان در جلسه گفت:اين دوره يعني سال 89 را بنا بود دوره توسعه درانجمن‌ها بنامیم ولي به دليل برخي از موانع همان دوره تثبيت را دنبال كرديم منتهی در این سال با برگزاري شوراها و كميسيون‌هاي مختلف توانستيم ساختار قانون و مقررات‌هاي انجمن‌ها را تثبيت كنيم و بسياري از ساختارهاي انجمن‌ها را مرتب نماییم.

وي درادامه افزود: تاکنون 15 تفاهم‌نامه با مؤسسات و مراكزي كه انجمن‌ها هم مي‌توانند با آنها همكاري نمايند امضاء كرده­ايم،آن هم به این دلیل که بخشي از وظيفه انجمن‌ها سرويس‌دهي علمي است، لذا در این راستا200 مركز همسو نيز شناسايي شده است.

حجت الاسلام و المسلمين مهاجرنيا در پايان به ديدارها و جلسات انجام شده با برخي از مراجع و علما اشاره نموده و گفتند: برنامه هایی برای ديدار با همه مراجع داریم که فکر می ­کنیم یکی از برنامه های مفید است که لازم است دنبال شود.

در ادامه اين هم‌انديشي برخي از مسئولين انجمن‌ها انتقادات و پيشنهادات خود را مطرح نمودند و خواستار توجه جدي به انجمن‌ها شدند.

نبود بودجه مناسب،‌ رسمي نبودن انجمن‌ها و نداشتن ساختار مناسب براي انجمن‌ها را از جمله مشكلات موجود در سر راه انجمن‌ها دانستند و خواستار حل اين معضلات شدند.

از سایت دبيرخانه انجمن‌هاي علمي

به گزارش خبرنگار دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه در نشستي كه با حضور مسئول دبيرخانه انجمن‌هاي علمی حوزه و رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر کشور و برخی از مسئولین واحد های آن دو مركز در سالن کنفرانس ساختمان انجمن­های علمی برگزار گرديد. حجت الاسلام و المسلمين مهاجرنيا مسئول دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه ضمن اشاره به سابقه هفت ساله انجمن‌هاي علمي حوزه گفت: در حال حاضر حدود يازده انجمن در حوزه فعال مي باشند که  حدود2000 عضو درگرايش‌هاي مختلف را تشكيل مي‌دهند. آنچه قابل توچه است اینکه مجموعه اين متخصصين با دغدغه‌هاي حوزوي اين مجموعه‌ها را راه‌اندازي نموده اند كه نوعاً هم حمايت برخي از مراجع را در پي داشته است و چندي پيش هم كه با آيت الله صافي ديدار داشتيم ايشان فرمودند: «اين انجمن‌ها با تأخير 50 ساله شكل گرفته است.»

دكتر مهاجرنيا در ادامه افزود: تا به حال عمده فعاليت انجمن‌ها در محدوده حوزه بوده است ولي برنامه آينده ما گسترش اين وضعيت به فراحوزوي است تا انشاء الله بتوانيم در سطح بين الملل هم فعاليت‌هاي علمي داشته باشيم.

مسئول دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه ضمن اشاره به تدوين برنامه چشم‌انداز بيست‌ساله انجمن‌هاي علمي حوزه گفت: از سال آينده نخستين گام‌های برنامه پنج ساله اول اين چشم‌انداز برداشته خواهد شد.

ايشان در توضيح فعاليت‌هاي انجمن‌ها گفت: جزء اصول كار انجمن‌ها وارد شدن در كارهاي نظري مي باشد و سعي بر اين است كه با ايجاد قراردادهاي علمي و تفاهم‌نامه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات مختلف را درگير كارهاي پژوهشي بنمايند، لذا در اين راستا با مجلس، دولت، معاونت فن‌آوري و بخش‌هاي مختلف دانشگاهي مانند سازمان سمت و مراكز حوزوي تعاملات مختلفي را داشته‌ايم كه در تعاملات عام معمولاً دبيرخانه انجمن‌ها وارد عمل مي‌شود و در حوزه‌هاي تخصصي مراكز را با انجمن‌هاي علمي گره مي‌زنيم.

در ادامه اين نشست حجت الاسلام و المسلمين تقوي رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر کشور گفت: قبل از اينكه بنده اين مسئوليت را عهده‌دار شدم 300 امام جمعه در سراسر كشور وجود داشتد ولي الآن داريم به مرز 700 امام جمعه مي‌رسيم يعني مي‌توانيم 700 شهر را از نظر برنامه‌هاي فرهنگي و اعتقادي پوشش بدهيم.

مسئول شوراي سياست‌گذاري ائمه جمعه سراسر كشور ادامه داد: بيشتر آقاياني كه امام جمعه شهرها هستند مديريت حوزه علميه آن شهر را نيز بر عهده دارند و برخي از آن‌ها هم در دانشگاه‌ها تدريس مي‌كنند.

ایشان ضمن بیان این نکته که ائمه جمعه خروجي‌هاي حوزه هستند گفت: حوزه نيروهاي قوي را تربيت مي‌كند ولي طلبه‌هاي تربيت شده براي كارهاي اجتماعي جامع آمادگی لازم را ندارند، لذا نمي‌توانند انتظارات ما را برآورده نمايند. چراكه طبق قانون ائمه جمعه رئيس شوراي فرهنگ عمومي هر شهر هستند پس بايد از توانمندي بالايي برخوردار باشند و بايد حداقل از لحاظ تفكر و بينش در حدي باشند كه بتوانند از طريق رفتار، دانش و بينش خط‌دهي كنند.

وی به برنامه‌هاي انجام شده اشاره نموده و گفتند: ما تاكنون برنامه‌هاي متعددي را براي بروز نمودن ائمه جمعه از نظر علمي داريم كه در اين راستا هم گام‌هاي خوبي را برداشته‌ايم ولي به دليل مشغله‌هاي ائمه جمعه بعضاً برنامه‌هاي آموزشي ناتمام مانده است ولی به هر حال از رشد مناسبي برخوردار بوده است. مخصوصاً براي مقابله با انحرافات و عقايد ساختگي بلافاصله وارد عمل مي‌شويم و با آموزش‌هاي لازم آن‌ها را پشتيباني مي‌كنيم. لذا من فكر مي‌كنم اگر انجمن‌هاي علمي نتوانند ما را در مورد تربيت نيروها كمك كند ولي مي‌تواند ما را از نظر علمي پشتيباني كنند و يا نيروهايي را به ما معرفي نمايند كه بتوانند در شهرها گام‌های را اساسي بردارند.

در پايان اين نشست حجت الاسلام و المسلمين سيدرضا تقوي  و هيئت‌همراه از نمايشگاه دست‌آوردهاي علمي انجمن‌هاي علمي حوزه بازديد نمودند.

 -------------------------------

حجت الاسلام و المسلمين سيدرضا تقوي  و هيئت‌همراه در پايان نشست دیروز از نمايشگاه دست‌آوردهاي علمي انجمن‌هاي علمي حوزه بازديد داشتند.درحاشيه اين بازديد خبرنگار واحد اطلاع‌رساني دبيرخانه انجمن‌هاي علمي حوزه با ایشان گفتگويي انجام دادندکه از نظر می گذرد. 

 

حضرتعالي وضعیت فعلی انجمن‌هاي علمي حوزه را چگونه ارزيابي مي‌نماييد؟

 جناب­آقاي مهاجرنيا كه متولي و مديريت اين مجموعه را بر عهده دارند گزارش بسيار خوبي از عملکرد انجمن­ها را ارائه دادند كه نشان می­دهد الحمد لله حوزه در اين زمينه گام‌هاي بلندي را برداشته و از اين به بعد هم انشاءالله قله‌هايي را در حوزه علم و دانش فتح خواهد كرد. حوزه در حقيقت بواسطه وجه علمي و مايه‌هاي علمي که دارد به عنوان حوزه مطرح است و يكي از هسته‌هايي كه علم و دانش را در آنجا رقم مي‌زند همين انجمن‌هاي علمي است كه در بخش‌هاي مختلف اين كار را سامان‌دهي كرده­اند. اين انجمن‌ها مي‌توانند بخش قابل‌توجهي از بار توليد علم را در حوزه بر عهده بگيرند و نيازهاي دستگاه‌ها و نهادهاي مختلف را از لحاظ علمي تأمين كنند. انجمن­ها مي‌توانند نهادهاي در خط مقدم فرهنگي‌ را هم پشتيباني كنند. يعني ما كه يك نهاد عملياتي هستيم و در ميدان نياز به پشتيباني علمي و فكري داريم و انجمن‌هاي علمي حوزه تا حدود زيادي مي‌توانند ما را از اين جهت تغذيه و پشتيباني كند. با این کار هم نيازهاي جامعه را از اين جهت تأمين مي كنند و هم رشد و تقويت حوزه را موجب مي‌شوند چرا كه رشد حوزه به نيروهاي علمي آن است كه در اين گونه گروه‌ها سامان پيدا مي‌كنند. فقط همین سامان‌دهي نيروهاي علمي مي‌تواند يك كار بسيار مفيد علمي  باشد؛ چرا­که نيروهاي پراكنده، تحقيقات پراكنده و نظريه‌هاي پراكنده خيلي نمي‌تواند دردي را از جامعه درمان كند اما وقتي اينها كنار هم قرار مي‌گيرند و يك ساختار مناسبي به آن داده مي‌شود، هم بر توانائي علمي اين مجموعه افزوده مي‌شود و هم جلوي بعضي پراكنده‌گويي‌ها و تكرار و مكررات را مي‌گيرد و به مسائل علمي و جريان علمي در حوزه نظم مي‌دهد. به نظر من اين كار، كاري است كه اين بركت و اثر ارزنده را هم به دنبال خود خواهد داشت كه يك جايي در حوزه‌ علميه قم اين افكار، انديشه‌ها و استعدادها را سامان دهی نماید. این نیروهای حوزوی در کنار هم قطره‌هايي هستند كه تبديل به دريا مي‌شوند و انشاء­الله کارهای مهمی انجام خواهند داد.اميدواريم نيروهاي پراكنده ديگري كه در حوزه علميه قم و حوزه‌هاي علميه شهرستان‌ها وجود دارند هم بتوانند تحت همين عناوين يعني عنوان انجمن‌هاي علمي با موضوعات مختلف سامان یابند.

 به نظر شما در چه حوزه هایی لازم است فعالیت­های علمی بیشتری صورت پذیرد؟ ما در بعضي از حوزه‌هاي اجتماعي و  فرهنگي مشكل داريم. به عنوان مثال ما در حوزه نظريه‌پردازي درگرایش هنر مشكلات زيادي داريم که اول بايد بيايد در حوزه نظريه‌پردازي و کارهای لازم و كامل بر روی آن انجام بگيرد چرا که به نظر بنده طراحی چارچوب‌ها برای هنر يك ضرورت است كه بايد اينجا وجود داشته باشد.چون با پیروزی انقلاب ما يك مكتب را به جهان ارائه داده­ايم لذا بايد براي مسائل جهاني و بین المللی راه‌حل­هايي را هم ارائه بدهيم. فرض كنيد كه مباحث مربوط به حقوق بشر، محيط زيست، و مسائل مربوط به كرامت انساني و غیره بايد در اين انجمن­ها‌ بررسی شود. ما باید بتوانيم آنچه را كه اسلام گفته است را با زبان روز به جامعه بين المللي منعكس كنيم. انشاء الله موفق باشيد.

 

 

از سایت دانایی

گفتگو با حجت الاسلام و المسلمين دكتر محسن مهاجرنیا/ عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نسخه PDF چاپ ایمیل

08 اسفند 1389 ساعت 16:51

سوال: ایده اصلی شما برای نگارش مقاله «رونمایی از پیش فرض های معمای نواندیشی دینی» چه بوده است؟

من لازم می دانم در ابتدا از دست اندرکاران همایش تشکر کنم و در خصوص مقاله نواندیشی دینی خدمتتان عرض شود که موضوع نواندیشی دینی از قضایای معرفتی امروز جامعه ماست؛ بلکه از مباحث اصلی یک صدساله اخیر در تمام جهان اسلام است. به همین دلیل من تعبیر به معما نمودم؛ به این جهت که این پدیده هنوز محور بحث های چالشی و حل نشده قرار دارد. در واقع، این مقاله          می خواهد برای حل این معما بخشی از مبانی آن را تبیین کند. یکی از مبانی که از منظر نواندیشی دینی مورد توجه قرار گرفته است «كيهان شناسي گذشته» است. ببینید تا قبل از دوره مشروطه، مبنای معرفتی جهان شناختی بسیاری از عالمان دینی بر مبنای نظم کیهانی بطلمیوسی بود. همه فیلسوفان و عارفان و بسیاری از مفسران ما بر آن مبنا مشی می کردند. بر اساس آن، دستگاه آفرینش در یک نظام سلسله مراتبی از عقول مجرده، افلاک، اسباب عشره نزولی وعقول انضمامی اربعه صعودی استوار بود. نظم زندگی اجتماعی هم نسخه ای از آن نظام بود. خروج از آن نظام غیر ممکن بود ونظم عمومی بر مدار فهم نخبگان           می چرخید و اراده انسان های دیگر تأثیری درآن نداشت. در آن نظام، انسان هویت مستقلی از جامعه نداشت. شهروندی و برخورداری از حقوق شهروندی مفهومی      بی معنا وانسان هیچ اراده ای در تعیین سرنوشت خود نداشت. دانش ها و روش هاي سنتي مجالی برای ورود انسان به مشارکت فعال در زندگی باقی نگذاشته بود. فهم دین، ماهیت دنیا و عقبی، تاریخ، فرهنگ، هنر و علم در اختیار معدود نخبگانی بود که به حکم سرنوشت در این وادی افتاده بود. در چنین تنگنایی دنیای اسلام و تفکر سنتی و دینی ما با پدیده نوینی به نام مدرنیته مواجهه پیدا می کند و به دلیل عدم آمادگی دستگاه فکری خود و در مقابل، جذابیّت های مدرنیته، دستگاه تولید اندیشه­ی ما دچار شکاف می شود. برای عده ای بازگشت از مواجهه و برای عده ای دیگر، عبور از تفکرات دینی و گرایش به غرب مطرح می شود. در این میان جمعی نیز با پایبندی به اصول، مبانی و قواعد فکر دینی بر ادامه مسیر اندیشه دینی پا فشاری می کنند که نتیجه آن به انقلاب اسلامی ختم شد. یکی از مبانی که من برای نواندیشی دینی مطرح کردم، تردید در مرجعيت همه جانبه عالمان گذشته است. ما در عرصه فقه ده نفر داریم که به «مشاهیر عشره» معروف هستند. حرف اینها در عرصه فقه، اجتهاد و فتوی، مساوی با اصل دین شده بود و کسی جرأت مخالفت با فتوای اینها را نداشت. نواندیشان در این مرجعیت تردید کردند و ضمن حفظ حرمت بزرگان، اندیشه آنها را مورد سؤال قرار دادند. همین مشاهیر بزرگوار در شرایط تاریخی خودشان برای تحقق ولایت فقیه جز به مباحث نظری نپرداختند. و یا به حکومت سلاطین به ظاهر شیعی مثل «آل بویه»، «صفویان» ، «قاجاریان» رضایت داده بودند. اوج تحرک گذشتگان در دوره مشروطه زمانی بود که می خواستند در حاشیه سلطنت پنجاه ساله ناصرالدین‌شاه قاجار، عدلیه راه بیاندازند و مشروطه مشروعه درست کنند. پس از آن، نواندیشی مثل امام راحل آمد و طرحی نو درانداخت که در آن 600 سال تمرکز نظری و مباحث ذهنی و انتزاعی در مقوله نظم سیاسی و ولایت فقیه و بیش از400سال حاشیه نشینی سلاطین را برچید و اعلام کرد پادشاهی از اول باطل و نامشروع بوده است و نظم سیاسی را بر مبنای عقل اجتهادی به حوزه ضرورت های بدیهی زندگی کشاند و بدینوسیله رسماً، رویّه فقهی گذشته را که بر نوعی اخباری گری دور می زد کنار گذاشت و اعلام کرد اگر حتی یک روایت و خبر در باب ولایت فقیه و نظم سیاسی نداشته باشیم تصور اسلام و احکام اجتماعی دین وآموزه های وحیانی کافی است تا بالبداهه ، ضرورت نیاز به حکومت اسلامی را تصدیق نمائیم.

یک مبنای اساسی نواندیشی این است که معتقد به محدوديت نصوص هستند؛ درحالی که نیازها و ضرورت های نامحدودی وجود دارد که روایتگری امروز زندگی را به بن بست می کشاند؛ لذا با انبساط در اجتهاد و به ویژه با اهمیت دادن به منبع مهم عقل در کنار منابع روایی کتاب و سنت، دایره­ی استنباط از اصول و کلیات را گسترش می دهند و با رمزگشايي از نصوص وتاكيد بر درون مايه هاي معرفتي اسلام به نقد دانش ها و روش هاي سنتي و بکارگیری روش شناسي جديد در فهم وحي و نصوص ديني اصرار می ورزند.  نواندیشی دینی با اعتقاد به حقانيت، برتري و توانمندي اسلام، تجربه های نوین بشریِ سازگار با دین را در خدمت توسعه آموزه های دینی       می گیرند.

سوال: چه پیشنهادهایی برای ارتقاء نواندیشی دینی و گسترش فرآیندهای منتهی به آن دارید؟

ببینید نواندیشی دینی همانند هر نوع اندیشه و رهیافت فکری دیگری در خلاء نروئیده و در خلاء هم رشد نمی کند. باید به استلزامات آن در دنیای امروز پایبند بود. من معتقدم نواندیشی دینی الآن یک پروسه ای است که باید با پروژه های متعدد تقویت شود. خوشبختانه رویکرد جدیدی که در کشور توسط مقام معظم رهبری آغاز شده است و با عناوینی مانند «آزاداندیشی و نقد»، «مناظره ونوآوری»،        « نظریه پردازی وتحول در حوزه و دانشگاه»، «تحول در علوم انسانی و اسلامی» و «خلق الگوی اسلامی و ایرانی» در همه عرصه های مختلف «اقتصادی»، «سیاسی»، «اجتماعی» و «فرهنگی» مطرح شده است، می تواند به بهترین نحو شارژ کننده نواندیشی دینی باشد.

 متفکران و نخبگان حوزه و دانشگاه باید این فرصت را غنیمت بشمارند و در باب تحول دانش و تولید نظریه های دینی در همه علوم همت گمارند. وظیفه خطیر و مسئولیت تاریخی حوزه های علمیه امروز مضاعف شده است. همان طوری که امام راحل به عنوان یکی از بزرگ ترین نواندیش دوران حاضر، جمهوری اسلامی را ارائه کرد و امروز     آیت الله خامنه‌ای(مدظله العالی) بر مردم سالاری دینی تأکید فراوان دارند و در مقام نظریه پردازی آن هستند، نهادهای مسئول و نخبگان هم باید در نظام سازی، نظریه پردازی و الگوسازی برای کل جهان اسلام اقدام کنند.